KONKUREMO KAJ CIVILIZA FIASKO
monda lingvo
jueves, 1 de abril de 2021
lunes, 29 de marzo de 2021
OMAĜE AL REJNA MANESCAU (Andaluzia pentristo)
Tiu ĉi artikoleto estas mia omaĝo al iu pentristo, kies verkaron mi ekkkonis antaŭ multaj jaroj, kaj kiun mi konsideras unu el miaj plej ŝatatajn artistojn. Temas pri Antonio Rejna Manescau (hispanlingve: Reyna). Tiu elstara pentristo naskiĝis en la malaga vilaĝo Coín (elparolu: Koin’) en 1859, kaj mortis en Romo, komence de 1937. Lia familio apartenis al altnivela socia nivelo. Fakte, kelkaj el siaj familianoj estis urbestroj de la vilaĝo Coín.
sábado, 27 de marzo de 2021
SUPERTRAMP (Tiuj Elstaraj Vagabondoj...)
Mi estis ankoraŭ junaĝulo kiam mi unuafoje aŭdis pri iu brita muzikensemblo kiu nomiĝas Supertramp, kiu, laŭdire de fakuloj, “estis surbendigata gravan majstraĵon, (nomatan “La Krimo de la Jarcento”) kaj kiu atingis tutmondan sukceson pere de disko nomata “Matenmanĝo en Ameriko”. Sed ne estis ĝis la jaroj 1982, kiam mi efektive ekkonis la muzikon de tiu ensemblo. De tiam, ĝi estadas mia plej ŝatata moderna muzikistaro. Estas nun momento por omaĝi tiujn talentulojn kaj ties kreitaĵojn.
1.- NASKIĜO KAJ MALEBENAJ JAROJ (1969-1973)
Komence de la jaro 1969, iun tagon, iu nederlanda milionulo (kies alnomo estas “Sam”) eniris iom aĉan koncertejon, kie estis ludanta grupo da muzikistoj. Sam ne tro ŝatis iliajn musikerojn. Tamen, li ege ŝatis la ludmanieron kaj la stilon de la klavaristo. Tiu pianisto kaj klavaro-ludisto nomiĝis Rick Davies, kaj li estis profesia muzikisto de antaŭ jam kelkaj jaroj. Li ege ŝatis drumon kaj pianon, kvankam li fine elektis tiun lastan kiel sian kutiman instrumenton. Sam proponis al Rick krei novan trupon. Tiucele, Rick publikigis afiŝon ĉe tiutempa fama primuzika revuo kiu nomiĝis Melody Maker ("Melodi-faranto"), petante la kontribuon de “seriozaj muzikistoj” celante la eknasko de interesa arta projekto. Tiu afiŝo estis respondata de kelkaj homoj. Tiel naskiĝis grupo, kiu post kelkaj semajnoj eknomiĝis Daddy ("Paĉjo"), kaj kiu iom poste ŝanĝis sian nomon al “Supertramp”, angla vorto kiu signifas “supervagabondo” aŭ “elstara trampo”.
Certe, la plej elstara homo kiu respondis la afiŝon estis iu 19-a jaraĝa knabo kiu nomiĝis Roger Hodgson. Li kapablis ludi kelkajn diversajn instrumentojn kaj posedis akutan voĉregistron. Tio ĉio ege plaĉis al Rick. Aldone, gitaristo kaj drumisto estis inkluzivitaj en la ensemblo. Iom poste, ankaŭ blovinstrumentisto eniris la trupon.
lunes, 15 de marzo de 2021
viernes, 12 de febrero de 2021
LA FABLO DE LA KURĈEVALO KAJ LA AZENO
(Esperanto / Español / Français / English / Gaeilge / Deutsch / Polski / Ελληνικά)
Esperanto
LA FABLO DE LA KURĈEVALO KAJ LA AZENO (= La angla kompare al Esperanto)
Tiu ĉi mallonga rakonteto estis kreata de s-ro Seán Ó Riain, elstara irlanda diplomato, tutkora esperantisto, kaj pasia subtenanto de la irlanda lingvo.
"Ni havas fieran purrasan kurĉevalon idealan por internacia komunikado (Esperanto). Tamen iuj ekstreme riĉaj kaj potencaj homoj produktas azenojn (… la angla). Ili estas tiel riĉaj kaj potencaj, ke ili cerbolavis la tutan mondon, kredigis, ke iliaj azenoj estas la plej rapidaj kvarpieduloj kaj ke la kurĉevalo ne ekzistas, ke eĉ se ĝi ekzistus, ĝi ne kapablus kuri ! La azenposedantoj faras grandegajn profitojn vendante azenojn. Ili kredigis al multaj homoj en ĉiuj landoj, ke «ĉiu devus posedi azenon». Tiu situacio alportas astronomie altajn profitojn al ili, tial por ili gravas kaŝi la veron. Ajna normala persono, kiu objektive ekzamenas la situacion, povas vidi, ke la kurĉevalo ekzistas, estas kvaroble pli rapida ol la azeno kaj fakte kostas multe malpli ol la multekosta azeno. Sed la propagando de la azenposedantoj iĝis ekde 1945 tiel potenca kaj ĉien penetranta, ke homoj ne volas aŭdi la vorton «kurĉevalo», ili ĉiuj ŝparas por posedi propran azenon! Multaj jam investis en azenojn kaj timas, ke la kurĉevalo iam estos serioze konsiderata… En Esperanto ekzistas bela proverbo: "Se la homaro subite malstultiĝus! "
Español
LA FÁBULA DEL CABALLO DE CARRERAS Y EL ASNO (= El inglés frente al esperanto)
Este pequeño cuento fue creado por Seán Ó Riain, destacado diplomático irlandés, esperantista de corazón y decidido defensor del idioma gaélico irlandés.
"Tenemos un caballo de pura raza, digno de orgullo e ideal para la comunicación internacional: el esperanto. Sin embargo, unas gentes extremadamente ricas y poderosas crían asnos (...la lengua inglesa). Son tan ricos y tan poderosos que han hecho un lavado de cerebro al mundo entero y han hecho creer que sus asnos son los cuadrúpedos más rápidos y que el caballo de carrera no existe; y que incluso, si existiera, ¡no sería capaz de correr! Los dueños de estos asnos consiguen beneficios enormes vendiéndolos. Hacen creer a multitud de gentes de todos los países que "todas las personas deberían poseer un asno". Esta situación les reporta beneficios astronómicos, y es la razón por la que es importante para ellos esconder la verdad. Cualquier persona normal que examine objetivamente la situación puede ver que el caballo de carrera existe, que es cuatro veces más rápido que el asno y que, de hecho, es mucho más barato que el costoso asno. Pero la propaganda de los propietarios de los asnos se ha convertido, desde 1945, en algo tan poderoso y tan intrusivo, que las gentes no quieren ni oír la palabra "caballo de carrera"; ¡todos ahorran para tener su propio asno! Muchos han invertido ya en la compra de asnos y temen que el caballo de carrera pueda ser algún día tomado en consideración de manera seria... En esperanto existe un bonito proverbio: "Si los hombres dejaran algún día de ser idiotas..."
------------------------------------------------------------------------------------------------------
"We have a proud racehorse, ideal for international communication (Esperanto). However, some extremely rich and powerful people produce donkeys (... English). They are so rich and powerful that they have brainwashed the whole world into believing that their donkeys are the fastest four-footed animals and that the racehorse does not exist, and even if it did exist, it could not run! The donkey-owners make huge profits by selling donkeys. They have many people in every country that "everyone should have a donkey". This situation brings them astronomically high profits, so it's very important for them to hide the truth. Any normal person, who objectively examines the situation, can see that the racehorse does exist, is four times faster than the donkey and in fact costs much less than the expensive donkey. But the propaganda of the donkey-owners since 1945 has been so powerful and ubiquitous that people do not even want to hear the word "racehorse", they are all saving to own their own donkey! Many have already invested a lot of money in donkeys and they fear that the racehorse will receive serious consideration at some stage ... In Esperanto there is a nice saying: "If the human race were suddenly to stop being stupid! "
------------------------------------------------------------------------------------------------------
ελληνική γλώσσαΟ ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΑΛΟΓΟΥ ΚΟΥΡΣΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΪΔΑΡΟΥ (= Η Αγγλική σε σύγκριση με την Εσπεράντο)
Αυτό εδώ το μικρό διήγημα γράφτηκε από τον κ. Sean O Riain, εξέχοντα Ιρλανδό διπλωμάτη, ένθερμο εσπεραντιστή και παθιασμένο υποστηρικτή της ιρλανδικής γλώσσας.
"Έχουμε ένα υπερήφανο καθαρόαιμο άλογο κούρσας, ιδανικό για τη διεθνή επικοινωνία (Εσπεράντο). Όμως, κάποιοι υπερβολικά πλούσιοι και ισχυροί άνθρωποι παράγουν γαϊδάρους (... η Αγγλική). Είναι τόσο πλούσιοι και ισχυροί, ώστε έχουν κάνει πλύση εγκεφάλου σε όλο τον κόσμο, τον έχουν πείσει ότι τα γαϊδούρια τους είναι τα ταχύτερα τετράποδα και ότι το άλογο κούρσας δεν υπάρχει, ότι, ακόμα κι αν υπήρχε, δε θα μπορούσε να τρέξει! Οι κάτοχοι των γαϊδάρων αποκομίζουν τεράστια κέρδη, πουλώντας γαϊδάρους. Έχουν κάνει πολλούς ανθρώπους, σε πολλές χώρες, να πιστέψουν ότι "ο καθένας θα έπρεπε να έχει γάιδαρο". Αυτή η υπόθεση τούς αποφέρει αστρονομικά υψηλά κέρδη, και γι' αυτό έχει μεγάλη σημασία γι' αυτούς να κρύβουν την αλήθεια. Όποιος φυσιολογικός άνθρωπος εξετάσει αντικειμενικά την υπόθεση, θα μπορέσει να δει πως το άλογο κούρσας υπάρχει, είναι τέσσερις φορές ταχύτερο από το γάιδαρο και στην πραγματικότητα κοστίζει πολύ λιγότερο απ' ό,τι ο ακριβός γάιδαρος. Όμως, η προπαγάνδα των κατόχων γαϊδάρων, από το 1945, έχει γίνει πολύ ισχυρή κι έχει εισχωρήσει παντού, έτσι, που οι άνθρωποι δε θέλουν να ακούσουν τις λέξεις "άλογο κούρσας", όλοι κάνουν οικονομίες για να αποκτήσουν το δικό τους γάιδαρο! Πολλοί έχουν επενδύσει ήδη στα γαϊδούρια και φοβούνται, πως το άλογο κούρσας κάποτε θα εκτιμηθεί σοβαρά ... Στην Εσπεράντο υπάρχει μια όμορφη παροιμία: "Αν η ανθρωπότητα έπαυε ξάφνου να είναι ηλίθια!


























